CHÚA GIÊSU CHỊU CÁM DỖ

CHÚA NHẬT I MÙA CHAY NĂM A

CHÚA GIÊSU CHỊU CÁM DỖ

(MT 4,1-11)

I. LẮNG NGHE :

. Cám dỗ tốt hay xấu?

. Tại sao Mát-thêu lại tường thuật đoạn này?

II. TÌM HIỂU :

1.Phân đoạn: Có thể phân đoạn Bài Tin Mừng này thế nào? Đặt tên cho mỗi đoạn và cả bài này ra sao?

- cc. 1-2: Hoàn cảnh diễn ra cơn cám dỗ

- cc. 3-4: Cơn cám dỗ về bánh.

- cc. 5-7: Cơn cám dỗ về tôn giáo.

- cc. 8-10: Cơn cám dỗ về quyền lực vinh quang

- cc. 11: Kết ma quỷ rút lui, Thiên Chúa đến.

2. Hoàn cảnh diễn ra cơn cám dỗ là hoàn cảnh nào?

a) Nơi chốn : Sa mạc, hoang địa.

Hoang địa là nơi thuận tiện để gặp gỡ Thiên Chúa, là nơi con người tạm xa lánh mọi sự. Chính Đức Giê-su đã thường lui vào trong hoang địa để cầu nguyện (Mc 1,35-45; 6,31). Nhưng hoang địa cũng là nơi mà quỷ lợi dụng để cám dỗ (Đnl 8,2tt).

b) Thời gian: Đầu sứ vụ công khai, Đức Giê-su có một giai đoạn cần để suy nghĩ, hoạch định chương trình.

Sau khi ở Gio-đan lên, Ngài đã được trao sứ mạng Thiên Sai, được tràn đầy Thánh Thần.

- Theo Mát-thêu, Đức Giê-su bị cám dỗ sau khi chay tịnh 40 ngày đêm.

- Còn theo Mác-cô thì Ngài chịu cám dỗ suốt 40 ngày đêm.

c) Ý nghĩa của hoàn cảnh: Cám dỗ diễn ra trong hoang địa: nơi ưu tiên gặp gỡ Thiên Chúa lại thường là nơi gặp cám dỗ, cho nên khi đến gần Chúa không chắc đã thoát khỏi bị cám dỗ, ngược lại là đàng khác, càng gần Thiên Chúa, càng bị cám dỗ. Tại sao vậy? Vì chính Thiên Chúa muốn Đức Giê-su chịu ma quỷ cám dỗ. (Khi một vật di chuyển càng nhanh lực cản càng mạnh).

d) Tại sao Thiên Chúa lại muốn Con Ngài chịu cám dỗ như chúng ta?

Thiên Chúa muốn Đấng Thiên Sai chia sẻ thân phận làm người của chúng ta và thân phận của dân tộc Ngài.

- Chia sẻ thân phận làm người: làm người ai cũng bị cám dỗ về mặt này hay mặt khác: thân phận con ngưgời là thân phận bị cám dỗ. Đức Giê-su ở địa vị Thiên Chúa nhưng Ngài không cố giữ lấy địa vị ấy mà huỷ mình ra không, trở thành giống hẳn chúng ta (Pl 2,7; Hr 3,17). Chính vì thế Thiên Chúa đã muốn Con Ngài bị cám dỗ chẳng những để chia sẻ số phận của chúng ta mà còn đưa chúng ta đến chỗ chiến thắng cám dỗ, vì Ngài đồng nhất với chúng ta nên cuộc chiến thắng của Ngài là của chúng ta. Vì Ngài đã chiến thắng Xa-tan nên Ngài có thể lãnh đạo chúng ta trong cuộc chiến chống Xa-tan.

- Liên đới với dân Ngài: Dân Do-thái đã bị thử thách 40 năm trong hoang địa. Thần Khí đưa Đức Giê-su vào hoang địa để chay tịnh 40 đêm ngày chính là để Đức Giê-su cảm nghiệm và liên đới với dân trong những khó khăn, thử thách.

e) Cuộc cám dỗ này chỉ diễn ta ở hoang địa vào giai đoạn đầu đời sống công khai của Đức Giê-su hay còn rải rác suốt đời Ngài?

Chắc chắn Đức Giê-su có gặp lại những cơn cám dỗ trong đời Ngài.

+ Mt 14,13-23: lúc làm phép lạ hoá bánh ra nhiều.

Cơn cám dỗ này mang 2 nghĩa:

- Theo đường này thành công chớp nhoáng nhưng lại không phải là đường Thiên Chúa muốn.

- Đức Giê-su thương dân (15,32-39): thấy dân đói, Ngài động lòng thương, Đức Giê-su lựa chọn một trong hai giải pháp: cần giải quyết vấn đề kinh tế hay giải quyết vấn đề căn bản (mâu thuẫn giữa con người với Thiên Chúa).

Dân chúng cũng bị cám dỗ nhìn Đức Giê-su như là Đấng Thiên Sai về mặt chính trị, kinh tế. Gio-an cho thấy rõ dân chúng tôn Ngài làm Vua. Họ không thể hiểu diễn từ về Bánh Hằng Sống.

+ 27,39-44 : Cám dỗ Chúa xuống khỏi Thập giá.

Có 3 loại cám dỗ trong đời Đức Giê-su

- 4,2-4 //14.13-23 // 15, 32-39

- 4,5-7 // 27,39-44

- 4,8-10 // 28,16-20; 16,21-23

3. Cơn cám dỗ thứ nhất.

a) Cám dỗ này là cám dỗ nào và diễn ra sao?

Xa-tan tấn công khi Đức Giê-su vào chính lúc đói. Khi con người đói đến độ mạng sống bị đe dọa thì bản năng sinh tồn tự vùng lên, người ta vừa tuyệt đối hóa cơm bánh lại vừa vô cùng ích kỷ. Xa-tan cám dỗ Đức Giê-su làm phép lạ hoá đá thành bánh. Cơn cám dỗ đưa đến kết quả:

+ Ngài thôi sống thân phận làm người.

+ Không chia sẻ nỗi khốn khổ của dân nghèo đói trong hoang địa.

+ Sử dụng quyền làm Thiên Sai để cứu mình, phục vụ cho mình thay vì cứu người và phục vụ người.

b) Chiến thắng: Đức Giê-su chiến thắng cơn cám dỗ như thế nào?

- Dựa vào Lời Chúa để chiến đấu.

- Phó thác trong tay Cha cách tuyệt đối.

- Tương đối hóa lương thực giữa lúc mà lẽ ra người ta tuyệt đối hóa nó.

c) Cuộc cám dỗ trong đời sống Đức Giê-su ( Mt 14,13-23).

Phản ứng của Đức Giê-su sau khi làm phép lạ giúp ta thấy đó là một cám dỗ cho chính Đức Giê-su, cho các môn đệ và quần chúng.

- Cho Đức Giê-su: ở đây không những có việc cám dỗ dùng quyền Thiên Sai để tìm cơm bánh cho mình, nhưng còn có nguy cơ đi trật đường Thiên Sai, không đi theo con đường Người Tôi Tớ, con đường giải quyết bằng phép lạ, lo cứu đói thay vì cứu độ.

- Cho quần chúng: tìm một Đấng Thiên Sai cơm bánh thay vì tìm Đấng Thiên Sai cứu độ dám hiến mình làm của nuôi họ.

d) Nhân loại có thường bị cám dỗ loại này hay không?

Theo cách phân chia của K.Mac, lịch sử nhân loại được chia thành 5 giai đoạn:

1) Nguyên thuỷ. 2) Chủ nô;

3) Phong kiến ; 4) Tư bản ; 5) Xã hội chủ nghĩa.

Nhân loại đã sa cơn cám dỗ vì người ta dùng tài năng để bóc lột người khác thay vì giúp ích cho nhân loại. Cơn cám dỗ này trải suốt lịch sử nhân loại. Đức Ki-tô cũng bị dằn vặt bởi cơn cám dỗ này. Giáo Hội cũng bị cám dỗ về quyền bính và giầu sang.

Trong lịch sử loài người, khởi từ lúc cơm bánh thiếu thốn thì con người đã tuyệt đối hóa cơm bánh và xử dụng những tài năng để phục vụ mình thay vì phục vụ người khác. Tệ hơn nữa, tài năng được trao ban là để phục vụ người khác thì con người lại dùng các tài năng ấy mà bóc lột người, bóc lột sức lao động, bóc lột giá trị thặng dư, tự do… Các chế độ khác nhau thay thế nhau trong lịch sử loài người đều do chỗ người ta tuyệt đối hóa tiền của, quyền lực để phục vụ mình thay vì phục vụ người.

4) Cơn cám dỗ thứ II :

a) Cơn cám dỗ này là cơn cám dỗ nào? Diễn ra thế nào?

Trong cơn cám dỗ thứ I, để chiến thắng ma quỷ, Đức Giê-su đã dựa vào Lời Chúa và lòng tin cậy vào Chúa. Trong cơn cám dỗ này ma quỷ sử dụng ngay tâm trạng của Đức Giê-su để cám dỗ Ngài: Ngài dựa vào Kinh Thánh và lòng tin cậy vào Thiên Chúa thì ma quỷ dùng ngay một câu Kinh Thánh đòi lòng tin cậy phó thác để cám dỗ.

Ma quỷ cám dỗ Đức Giê-su điều gì?

- Thôi không sống thân phận con người, không theo quy luật thường.

- Buộc Thiên Chúa phải theo ý mình.

Trong cơn cám dỗ này ma quỷ cũng nhằm dụ dỗ Đức Giê-su không chấp nhận thân phận làm người nữa. Làm người là tất yếu phải sống theo quy luật của thế giới tự nhiên, bắt Thiên Chúa can thiệp để mình không sống theo quy luật tự nhiên không vì một lý do gì cả. Đó chính là từ khước thân phận làm người.

Như thế là dùng quyền Thiên Sai để phục vụ mình. Ma quỷ cám dỗ Đức Giê-su dùng sự che chở của Thiên Chúa đối với Con Ngài, với Đấng Thiên Sai, dùng lòng tin cậy của Ngài vào Thiên Chúa mà đòi Thiên Chúa làm phép lạ cho mình coi, buộc Thiên Chúa ra tay che chở mình cho mình xem, bắt Thiên Chúa phải phục vụ mình thay vì mình phải phụng sự Thiên Chúa, đặt Thiên Chúa vào tình thế phải ra tay che chở mình thay vì đặt mình trong tình thế phải tuân ý Thiên Chúa cách tuyệt đối.

b) Đức Giê-su đã chiến thắng chước cám dỗ như thế nào?

Ngài vẫn dùng Kinh Thánh để chiến thắng chước cám dỗ, nhưng điều Đức Giê-su nhấn mạnh là không lạm dụng tình thương của Thiên Chúa cho tình yêu vị kỷ của con người, không đặt Thiên Chúa trong điều kiện phải làm phép lạ. (Trong tương quan tình yêu, nếu một bên ích kỷ sẽ tạo nên một tương quan chủ tớ, người phải nhường nhịn sẽ sinh gắt gỏng, điên cuồng… Đức Giê-su luôn xoá mình đi)

c) Cơn cám dỗ này có xảy ra trong đời Đức Giê-su nữa hay không?

Lúc Đức Giê-su đóng đinh trên thập giá, một cơn cám dỗ cũng diễn ra tương tự (Mt 27,39-44). Những kẻ qua đường, lính tráng, tên trộm, thượng tế, ký lục và hàng niên trưởng.Họ thách thức Ngài xuống khỏi thập giá.

d) Chước cám dỗ này có xảy ra cho Giáo Hội và cho chúng ta không?

Khi chúng ta không chịu sử dụng những điều kiện tự nhiên Chúa ban, cứ bắt Thiên Chúa ra tay làm phép lạ để giải quyết các vấn đề của chúng ta là chúng ta sa chước cám dỗ này. Khi chúng ta lợi dụng tôn giáo, lợi dụng Thiên Chúa để phục vụ cho cái tôi của ta dưới dạng tiền của, địa vị, danh vọng là chúng ta đang ở trong cơn cám dỗ loại này.

- Một học sinh không chịu học bài, đến ngày thi chỉ đi xin khấn cho đậu.

- Mắc bệnh không chịu uống thuốc, chỉ xin khấn cho khỏi…

Ma quỷ đặt Đức Giê-su lên nóc nhà thờ, có nghĩa là cám dỗ lấy danh nghĩa tôn giáo, lợi dụng Thiên Chúa để phục vụ cho quyền lợi của mình.

5) Cơn cám dỗ thứ III: Là cơn cám dỗ nào và diễn ra thế nào? Đức Giê-su đã chiến thắng ra sao?

a) Cơn cám dỗ thứ III diễn ra như thế nào?

- Ma quỷ dùng gì để cám dỗ? Dùng lòng ham quyền thế ở trần gian để cám dỗ.

- Ma quỷ cám dỗ cái gì? Ma quỷ dụ dỗ Đức Giê-su phục lạy nó, nhận nó làm Chúa. Ở đây có nghĩa là đến với quyền năng bằng con đường của ma quỷ chứ không phải bằng con đường của Thiên Chúa. Đường của Thiên Chúa là đường đi của Người Tôi Tớ đau khổ. Ngoài con đường đó đều là những con đường trệch với đường Thiên Sai, là những con đường Thiên Chúa không muốn.

b) Đức Giê-su chiến thắng cơn cám dỗ như thế nào?

- Dùng Thánh kinh, dùng Lời Chúa thích hợp.

- Xua đuổi dứt khoát, tức khắc khước từ cám dỗ.

- Coi Thiên Chúa là Đấng tuyệt đối duy nhất.

c) Cơn cám dỗ này có xảy ra cho Giáo Hội và cho chúng ta hay không?

Lần Phê-rô cản ngăn khi Ngài nói đến cuộc khổ nạn bị Ngài rủa là Xa-tan. Như thế thì tất cả những gì kéo Ngài ra khỏi đường này đều là cám dỗ.

d) Loại cám dỗ này có xảy ra cho Giáo Hội và cho chúng ta hay không?

Khi nào Giáo Hội hoàn vũ, Giáo Hội địa phương đi theo con đường đắc thắng thay vì con đường khiêm hạ đau khổ của Người Tôi Tớ thì khi ấy Giáo Hội bị cám dỗ loại này. Khi nào chúng ta bị địa vị lôi cuốn, bị chức quyền thu hút mà dùng những phương tiện không chính đáng để đoạt lấy thì chúng ta bị cám dỗ loại này.

Suy thêm

1. Bài này giúp tôi hiểu gì hơn về Đức Giê-su ?

2. Thái độ của Đức Giê-su đối với cuộc cám dỗ dạy tôi phải có thái độ nào đối với các cơn cám dỗ?

3. Tôi phải xử dụng các tài năng Thiên Chúa ban cho tôi như thế nào? Và phải có thái độ nào đối với vật chất?

4. Cơn cám dỗ thứ II và III dạy cho tôi những gì?

Lm. Phê rô Phạm Hữu Lai, Sj.