TRỞ VỀ GA-LI-LÊ VÀ KÊU GỌI CÁC MÔN ĐỆ ĐẦU TIÊN

Đăng vào
Đã xem:  | Cập nhật lần cuối: 2020-01-31 05:53:51  | RSS

CHÚA NHẬT III THƯỜNG NIÊN

TRỞ VỀ GA-LI-LÊ VÀ KÊU GỌI CÁC MÔN ĐỆ ĐẦU TIÊN

(Mt 4,12-25)

I. TỔNG QUÁT

Về phương diện văn chương thì đây là một bài tóm lược các hành động của Đức Giê-su nhằm cho ta thấy trước khi chúng được mô tả ở phần sau (Mt 4,8;16,20).

Đối với Mát-thêu thì Đức Giê-su bắt đầu khai mạc sứ vụ ở Ga-li-lê sau khi Gio-an Tẩy Giả bị bắt. Biến cố này được coi là có tính cách quyết định.

II. CHI TIẾT

1. C. 12: “Nghe tin Gio-an bị nộp”. Kiểu nói này cũng được dành để nói về Đức Giê-su. Động từ ở thể thụ động và phần chủ động là Thiên Chúa. Kiểu nói ấy nói lên một số phận chung cho cả hai vị: Ý muốn Thiên Chúa được hoàn tất nơi sự việc đã xảy ra. Ở đây Thánh Mát-thêu còn cho ta thấy: theo thánh ý Thiên Chúa thì sứ mạng của Đức Giê-su chỉ được bắt đầu khi sứ mạng của Gio-an Tẩy Giả được hoàn tất.

“Ngài lui về Ga-li-lê”: Miền Giu-đê là pháo đài của Do-thái giáo (vì có đền thờ Giê-ru-sa-lem). Ở đó tính mạng của Đức Giê-su không được bảo đảm sau khi Gio-an Tẩy Giả bị bắt. Đàng khác, Ga-li-lê là vùng đất ở xa ảnh hưởng của Do-thái giáo, nên Ngài tương đối an toàn hơn.

+ c. 13: “Bỏ Na-da-ret…”. Sở dĩ Đức Giê-su bỏ Na-da-ret không phải vì Ngài đã lui về đó trước, rồi bây giờ tiếp tục cuộc hành trình đi sang vùng khác. Thánh Mát-thêu muốn nói rằng Ngài khởi đầu sứ vụ từ Ca-phác-na-um là để lời Kinh Thánh được nên trọn hoặc nói khác đi để cho thánh ý Chúa được vuông tròn.

+ C. 14-16: “Đất Dơ-vu-lun và Náp-ta-li”. Nhắc đến vùng đất mà xưa kia hai bộ tộc của Ít-ra-en đã chiếm cứ. Về sau bị quân Át-si-ri sát nhập vào lãnh thổ của họ năm 734, rồi cuối cùng bị người Hy-lạp đô hộ. Bởi thế nên có “Ga-li-lê các dân ngoại..” nói đến hiện tượng nhiều sắc dân sống chung chạ ở đó. Đây còn nói lên hình ảnh của ơn cứu độ, ngày cánh chung, mọi dân nước sẽ tập họp lại dưới quyền uy của Thiên Chúa.

“Ánh sáng”: Là ánh sáng Phục sinh của Đức Ki-tô, ánh sáng mang đến ơn cứu độ.

+ C.17: “ Từ bấy giờ Đức Giê-su bắt đầu”… Công thức này được lập lại ở đoạn 16,21. Kiểu nói này đánh dấu một khởi đầu long trọng. Ở phần đầu là sứ mạng công khai rao giảng Tin Mừng, ở phần sau là khởi đầu phần tử nạn mang lại ơn cứu chuộc.

“Hãy hối cải vì Nước Trời…” công thức này giống y như công thức rao giảng của Gio-an Tẩy Giả (3,2) và nơi các tông đồ sau này (10,7) chỉ sự liên tục trong lời loan báo Tin mừng giữa Gio-an Tẩy Giả, Đức Giê-su và Giáo Hội.

“Gần bên”: có nghĩa là gần đến hoặc đã đến rồi. Đúng nhất là cả hai ý nghĩa trên. Nước Thiên Chúa đa đến rồi nhưng chưa hoàn tất.

2. Trình thuật kêu gọi các tông đồ tiên khởi rập theo kiểu các trình thuật ơn gọi tiên tri trong Cựu ước (Ê-li-sê và Ê-li-a trong 1V 19,19). Kiểu đó nhằm nói đến hai điều:

- Lời mời gọi của Đấng kêu gọi.

- Lời đáp trả của người được kêu gọi.

Ngoài ra nó không nhằm mô tả tâm lý của người được kêu gọi.

Trình thuật trên đây là kiểu mẫu cho mọi tông đồ đi theo Chúa, tức là có hai phần:

- Lời mời gọi của Đức Giê-su.

- Lời đáp trả của chúng ta.

Đây là tương quan thiết yếu giữa Đức Giê-su và môn đệ của Người, người môn đệ phải là người có tâm hồn quảng đại, sẵn sàng bỏ hết mọi sự vì Nước Trời.

“Đánh cá người”. Có lẽ ám chỉ đến đoạn Ed 47,10. Ở đây chỉ người đi rao giảng Nước Trời và đồng thời làm nhân chứng cho Nước ấy.

+ C.20: “Lập tức”. Đây chỉ một điều kiện của người môn đệ trong tương quan với Đức Giê-su (là sắp sẵn, quảng đại…) hơn là mô tả biến cố.

“Đánh cá người”. Có lẽ ám chỉ đến đoạn Ed 47,10. Ở đây chỉ người đi rao giảng Nước Trời và đồng thời làm nhân chứng cho Nước ấy.

+ C. 20: “Lập tức”. Đây chỉ một điều kiện của người môn đệ trong tương quan với Đức Giê-su (là sắp sẵn, quảng đại…) hơn là mô tả biến cố xảy ra ngay lập tức. Qua việc kêu gọi các tông đồ tiên khởi, ta có thể thấy là Nước Trời đã được thiết lập rồi đó. Vì Nước Trời không gì khác hơn là một cộng đoàn những người tụ tập quanh Đức Giê-su để sống trong mối hiệp thông yêu thương với Thiên Chúa Cha.

+ C.23: “Giảng dạy, chữa lành”. Đây là hai hành động quan trọng nhất của Đức Giê-su rao giảng và làm phép lạ hay ngôn hành. Đó cũng là cấu trúc của toàn bộ Tin Mừng Thánh Mát-thêu: Diễn từ- phép lạ. Thí dụ chương 5,6,7; Diễn từ: chương 8,9; phép lạ…

“Chữa lành mọi tật nguyền”: Thật ra không phải là tất cả mọi bệnh tật đâu, nhưng là để họa lại chân dung của Đấng Mê-si-a. Ngài đến trần gian để cất lấy mọi tật nguyền của loài người.

+ C. 24.25: Tổng quát thì đây là kết quả tích cực đầu tiên của lời rao giảng. Mọi người đều tuôn đến cùng Ngài và đi theo Ngài. Nước Trời đã được thành hình và bắt đầu mở rộng. Đoàn người vây quanh Đức Giê-su đã cho ta thấy trước hình ảnh của Nước Thiên Chúa trong ngày thế mạt.

Vì thế, ngòi bút của Thánh Mát-thêu đi hơi xa.

Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj