THIÊN CHÚA LÀ CHÚA KẺ SỐNG
CHÚA NHẬT XXXII THƯỜNG NIÊN NĂM CTHIÊN CHÚA LÀ CHÚA KẺ SỐNG (Lc 20,27-38) |
TÌM HIỂU |
| 1. Bè Xa-đốc gồm những ai? Niềm tin của họ như thế nào? |
| Trong phân đoạn Tin Mừng trước (20,20-26), Đức Giê-su đã bịt miệng người Pha-ri-sêu, khi họ có ý thử Ngài về vấn đề nộp thuế cho Xê-da. Bây giờ đến những người thuộc bè Xa-đốc. Họ thuộc một trong ba phe phái lớn nhất trong dân Do-thái thời Đức Giê-su, sở dĩ người ta gọi họ là: “Bè Xa-đốc” vì họ là con cái của Xa-đốc, thuộc chi tộc Lê-vi (Ed 40,46). Tuy họ thuộc hàng tư tế, nhưng họ không còn giữ được giáo lý chính thống của tôn giáo Ít-ra-en. Bên ngoài, họ rất trung thành tuân giữ các điều luật thuộc các nghi thức, nhưng các vấn đề thuộc niềm tin, tôn giáo, họ ít để ý đến. Đối với họ, phụng vụ là đủ rồi; thế nên, họ quả quyết rằng: không có vấn đề kẻ chết sống lại, không có thiên thần, không có thần linh gì cả. Ở đây tác giả chỉ cho thấy họ đang tranh luận với Đức Giê-su về vấn đề kẻ chết sống lại. |
| Vấn đề kẻ chết sống lại là điểm giáo lý phân cách họ và người Pha-ri-sêu, và khi từ chối điểm đó, họ tự hào rằng họ gắn bó với lòng tin tưởng cố cựu của Ít-ra-en hơn hết. Họ chấp nhận linh hồn vẫn tiếp tục sống trong cõi âm phủ Shê-un sau khi chết. Còn niềm tin vào sự sống lại mới xuất hiện khoảng thời đại Ma-ca-bê, hoặc trước đó nữa, xuất phát từ ảnh hưởng một đời sống tôn giáo sâu sắc hơn trong một thế giới tốt đẹp hơn nhằm thỏa mãn ước muốn kết hợp với Thiên Chúa thân mật hơn. Do đó, cuộc sống lầm than trong bóng tối ở ngục thất She-un không thể lấp đầy những nỗi khát vọng ấy, mà chỉ có sự kết hợp hồn và xác ở gần Thiên Chúa mới có thể thỏa mãn được thôi. |
| Và từ đó kinh qua các cuộc thánh chiến, niềm hy vọng vào sự sống lại càng được tài bồi củng cố hơn. Nhưng đối với phe Xa-đốc, đó là một giáo lý mới mẻ, và họ phi bác dễ dàng khi thấy cùng có quan điểm với triết Hy-lạp: Chết đi con người thoát khỏi ngục tù thân xác. |
| 2. Họ phi bác “vấn đề kẻ chết sống lại” như thế nào? (cc.27-33) |
| Đức Giê-su chia sẻ niềm xác tín cùng với người Pha-ri-sêu và dân chúng: thật sự có sự chết sống lại. Đó là lý do tại sao một vài người thuộc bè Xa-đốc tìm cách “chọc quê” Ngài. |
| Họ vào đề bằng cách nói đến thẩm quyền của Mô-sê, vì họ cho rằng Đức Giê-su không thể nào bác bỏ được. Theo sách Đnl 25,5, luật Mô-sê bắt buộc người em có anh mình chết mà không có con, phải cưới người vợ góa đó để gây một hậu duệ cho anh mình, và người con cả được coi như là con thật của người anh quá cố, nhờ đó giúp người quá cố được lưu danh ở Ít-ra-en. Luật ấy còn buộc ngặt hơn trường hợp hai anh em ở chung một nhà, nhưng ở đây không được người Xa-đốc bàn tới. |
| Vậy theo họ, áp dụng luật Mô-sê sẽ chứng minh rằng không thể có sự kẻ chết sống lại. Rõ ràng thí dụ họ đưa ra cố ý vượt quá thực tế. Họ đưa ra trường hợp một người chết không con, và sáu em trai kế tiếp nhau cưới người vợ góa đó, và cả thảy cũng chẳng có con, cả bảy người đều như nhau. Họ cố ý làm cho vấn đề kẻ chết sống lại trở thành một quan điểm vô lý. Đến lượt người vợ cũng chết. Vậy nếu có việc kẻ chết sống lại, tình trạng sẽ ra sao? Bà này sẽ là vợ ai trong bảy anh em? vì cả thảy đều không con? Thật là một tình trạng oái oăm khó xử nếu có việc kẻ chết sống lại. |
| 3. Luận chứng thứ nhất của Đức Giê-su như thế nào? (cc.34-35) |
| Để phi bác họ, việc đầu tiên Đức Giê-su vạch rõ ràng ý tưởng về sự sống lại theo quan điểm của họ là sai lầm. |
| Thật vậy, niềm tin của người Do-thái xem cuộc sống của những kẻ sống lại là tiếp tục cuộc sống trần gian, chỉ có khác một điều là có thể có mọi sự mà người ta mơ ước. Một vị thông luật nổi tiếng thời đó phát biểu như sau: Trong ngày đó, nghĩa là sau khi sống lại, người đàn bà sẽ sinh con mỗi ngày, bởi đó, niềm vui mà các đứa bé mang lại sẽ dạt dào. Niềm tin kiểu ấy là đích điểm tấn công cho người Xa-đốc. Nhưng Đức Giê-su lại không quan niệm sự sống lại theo lối ấy, người sống lại từ cõi chết sẽ không cưới vợ lấy chồng nữa. Cuộc sống của người sống lại không phải thuần túy là tiếp nối cuộc sống trần gian. Thế giới của người sống lại thuộc vào thế giới tương lai, thế giới mới, chứ không thuộc thế giới trần gian này. |
| Sách Khải Huyền Do-thái chia thời gian ra làm hai thời đại, hai thế giới; thế giới này và thế giới đời sau. Ở thế giới này, là thời đại hoành hành của bất công, âu lo của cuộc sống hủy hoại, của hư đốn và tội lỗi. Nếu phải tiếp liền đó một thế giới mới, không có cùng, trong đó mọi gian ác sẽ không còn, sự hư đốn sẽ được rửa sạch, và sự bất tín sẽ bị hủy bỏ - và chỉ có công lý và hòa bình là nguyên tắc hướng dẫn mọi sự. Tân ước chia sẻ quan niệm đó: Con cái của thời đại này, của thế giới này bị tội lỗi và sự chết chế ngự, nhưng những ai nhờ sự tuyển chọn và ân sủng của Thiên Chúa, được liệt vào thời đại mới, sẽ lãnh được sự sống đời đời, và được dự phần vào cuộc sống lại từ cõi chết. (Mt 12,32; Lc 16,8; 20,34, từ thời đại này Lc 20,35 tới thời đại mai sau…Mc 10,30; Lc 18,30; Mt 12,32). |
| Hôn nhân là quy chế nhằm cho thế giới hiện tại. Nó sẽ không còn cần thiết nữa cho thế giới tương lai, vì người ta sẽ được ban cho khả năng bất tử. Ý nghĩa của hôn nhân là nối tiếp giống nòi (St 1,28), thế nên khi người ta đạt tới tình trạng bất tử, thì không cần có hôn nhân nữa. Vậy luận chứng của phe Xa-đốc sai lạc vì hôn nhân sẽ không còn tồn tại bên kia thời đại hiện tại. |
| “Những ai được xét là đáng hưởng phúc đời sau và sống lại từ cõi chết, thì không cưới vợ cũng chẳng lấy chồng” (c.35). Người được sống lại từ cõi chết là người đã được xét là xứng đáng cho thế hệ tương lai. Sự sống lại là một ơn ban về Nước Thiên Chúa (2Tx 1,5), không phải chỉ có những người được tuyển chọn và được xét là xứng đáng mới được sống lại, tất cả mọi người được sống lại người lành cũng như kẻ dữ (Cv 24,15). Nhưng chỉ đối với người công chính, thì sự sống lại mới là vinh quang (14,14), và ở đây, Đức Giê-su nghĩ đến sự sống lại của những người công chính. |
| 4. “Họ được như các thiên thần” nghĩa là gì? (c.36). |
| Người của thế hệ tương lai sẽ bất tử, vì họ giống như các thiên thần. Họ có cách thế hiện hữu của các thiên thần. Sở dĩ được như thế vì họ là “con của Thiên Chúa”. Thánh Kinh thường chỉ các thiên thần dưới tên gọi là “con Thiên Chúa”. Họ chia sẻ vinh quang của Thiên Chúa, sức mạnh và ánh hào quang của Ngài (Cv 12,7). Những người sống lại sẽ được hạnh phúc làm con Thiên Chúa, được vinh quang và sẽ được một thân xác thần thiêng (1Cr 15,44): “Về sự kẻ chết sống lại, thì: Gieo xuống thư hư nát, mà trỗi dậy thì bất diệt; gieo xuống thì yếu đuối, mà trỗi dậy thì; gieo xuống thì hèn hạ, mà trỗi dậy thì vinh quang; gieo xuống thì yếu đuối, mà trỗi dậy thì mạnh mẽ; gieo xuống là thân thể có sinh khí, mà trỗi dậy là thân thể có thần khí” (1Cr 15,42-44). |
| Người chết sống lại được hưởng đặc ân là không phải chết nữa. Những người mộ đạo trong thế giới ngoại giáo Hy-lạp thời ấy, ao ước được một đời sống hạnh phúc trong một tình trạng thần thánh hóa, một cuộc sống không còn phải sợ chết nữa, họ hy vọng đạt tới mục đích ấy bằng sự thờ phượng các mầu nhiệm hay bởi “tri thức”. Nhưng không bao giờ quan niệm một sự gì đáng ước muốn trong sự phục sinh thân xác, vì đối với họ, thân xác được coi là một gánh nặng, một ngục tù và có thể gọi là nấm mồ của linh hồn. Sự sống lại còn hơn sự bất tử nữa, vì người chết sẽ sống lại trong tư cách những người không còn có thể bị hủy diệt được nữa, và “chúng ta sẽ được biến đổi” (1Cr 15,52). Không phải chỉ có linh hồn mới được sống mãi, mà là toàn bộ con người. Sẽ có một đời sống bất diệt cả xác lẫn hồn. |
| 5. Cc. 37-38 nói lên điều gì trong cách chứng minh của Đức Giê-su? |
| Các câu trên mang lại một khía cạnh khác cho luận chứng của Đức Giê-su. Đó là sự xác quyết ý kiến của Đức Giê-su bằng cơ sở Kinh Thánh, dựa trên uy quyền của Mô-sê, cũng như người Xa-đốc đã nại đến. |
| Trong sách Xuất hành, ở đoạn nói về bụi gai (Xh 3,1tt), Thiên Chúa phán Người là Thiên Chúa của Áp-ra-ham, Thiên Chúa của I-sa-ác và Thiên Chúa của Gia-cóp. Thế nhưng, Người không phải là Thiên Chúa của người chết, mà là Thiên Chúa của người sống. |
| Từ hai tiền đề trên, kết luận đưa đến là sự bất tử của linh hồn chứ không phải là sự phục sinh của thân xác. |
| Đoạn sách trích dẫn từ sách Xuất Hành trên đây có nghĩa như sau: Dù Thiên Chúa được gọi là Thiên Chúa được các tổ tiên người Do-thái thờ phượng, Người cũng vẫn tiếp tục là Chúa của những kẻ đã phụng sự Người, và họ cũng tiếp tục là những người sống đối với Người. Vậy các tổ phụ vẫn còn sống. |
| Theo niềm tin Do-thái giáo, người công chính vẫn còn sống ở Shê-un, tuy nhiên đó là một đời sống không được hạnh phúc, một đời sống bất toàn. Bởi thế vẫn còn ao ước được một đời sống khác, hoàn hảo hơn. Cuộc sống ấy sẽ được ban cho họ trong sự phục sinh của thân xác, và chính vì để được sống lại mà họ mới còn sống sau khi chết. |
| Thiên Chúa tạo dựng con người là để con người được sống mãi, nhưng con người chỉ đạt tới trạng thái ấy sau khi được sống lại. |
| 6. Sứ điệp Tin Mừng |
| “Tôi tin kẻ chết sống lại…” đó là niềm tin của người Ki-tô hữu, niềm tin ấy phải là động cơ thôi thúc chúng thực hiện một cuộc sống đạo đức ở đời này, để được sống lại trong vinh quang của Thiên Chúa. |
| - Con người phải bất tử, vì tình yêu của Thiên Chúa không thể bị khiếm khuyết hay bất toàn, nên Thiên Chúa thương yêu, Người sẽ yêu thương mãi mãi, cho đến cùng, những kẻ được ngài yêu thương cũng sẽ được sống mãi, bất tử. |
| - Vậy con người sẽ được sống lai đồng nghĩa với: Thiên Chúa là tình yêu. Vậy ngay từ bây giờ, chúng ta phải đáp trả bằng một cuộc sống đầy tin tưởng và hy vọng vào Đấng sẽ phục sinh chúng ta. |
| Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj |
.jpg)