NGƯỜI KITÔ HỮU PHẢI YÊU THẾ NÀO?

Đăng vào
Đã xem:  | Cập nhật lần cuối: 2019-03-02 20:22:36  | RSS

CHÚA NHẬT VII THƯỜNG NIÊN

NGƯỜI KITÔ HỮU PHẢI YÊU THẾ NÀO?

(Lc 6,27-38)

Đức Giê-su đã thâu tóm toàn thể lề luật, tức ý Thiên Chúa, vào giới răn yêu thương: “Ngươi phải yêu mến Chúa là Thiên Chúa của ngươi, hết lòng ngươi, hết linh hồn ngươi, hết sức lực ngươi, trí khôn ngươi và yêu đồng loại ngươi như chính mình” (Lc 10,27).

Đặc điểm của Đức Giê-su là nâng giới răn yêu người lên ngang giới răn mến Chúa (Mt 22,39). Phải yêu người thế nào? Đoạn văn này chỉ cho ta biết, để đi sâu vào đoạn văn này, trước hết chúng ta sẽ xem cách kết cấu và phân tích từng phần và để cho Lời Chúa dần dần soi sáng và cật vấn chúng ta.

1. Tìm hiểu:

a. Phân đoạn:

- Cc 31 và 36 có điểm nào giống nhau không? Có thể căn cứ vào hai câu ấy mà phân đoạn hay không?

- Cả hai đều nêu ra chuẩn cho nỗ lực yêu thương. Một đàng thì lấy mình làm chuẩn còn đàng khác lấy Chúa làm chuẩn, nhưng mình thì được tạo dựng giống hình ảnh Thiên Chúa. Như vậy dựa vào câu 31 và 36 chúng ta có thể phân bài này thành ba đoạn mà câu 31 là cuối đoạn 1, câu 36 là cuối đoạn 2.

b. So sánh nội dung 3 đoạn trên với nhau có củng cố việc phân đoạn trên hay không?

Đem so sánh nội dung 3 đoạn trên với nhau, ta càng thấy việc phân đoạn trên là chính đáng. Quả thế, toàn bài đều cho thấy phải yêu cận nhân như thế nào.

- Cc.27-31: Người theo Chúa phải yêu cận nhân như thế nào?

- Cc. 32-36:Tại sao phải yêu đến thế?

- Cc. 37-38: Nếu yêu thì hai điều đừng làm và hai điều phải làm.

Kết cấu như trên còn rõ hơn nữa khi phân tích từng phần và so sánh các phần với nhau.

2. Người theo Chúa phải yêu như thế nào? (cc.27-31)

a. Phải yêu cả đến kẻ thù của mình (cc.27-28).

- Kẻ thù là những ai? – Người oán ghét, người nguyền rủa, người ngược đãi, người cướp đoạt, hành hung mình…tức là chẳng những oán ghét trong lòng, nguyền rủa ngoài miệng, mà còn làm hại bằng hành động.

- So sánh các động từ có trợ động từ “hãy” đi trước ta có thấy rõ Đức Giê-su muốn bảo chúng ta phải yêu kẻ thù như thế nào hay không?

- Hãy yêu mến kẻ thù: Agapêin (filêin: yêu về mặt tình cảm)

- Hãy làm ơn cho những người oán ghét.

- Hãy chúc lành cho những kẻ nguyền rủa.

. Yêu mến kẻ thù tức là làm lành cho họ, chẳng những làm lành cho họ ở hành động bên ngoài mà phải ao ước điều lành cho họ ở trong lòng nữa. Mình làm lành cho họ, ao ước điều lành cho họ không đủ, phải xin Đấng có thể làm lành cho họ thực hiện những sự tốt lành cho họ.

Động cơ yêu mến ở đây là gì? Phải sống thế nào mới yêu mến như thế được?

b. Phải yêu kẻ thù trọn vẹn (cc.29-33).

So sánh những cái kẻ thù xâm phạm, cưỡng đoạt, ta thấy cái họ cưỡng đoạt là cái gì? Là cái má, áo choàng và của cải. Cái má tượng trưng chính con người, danh dự của con người – nó là cái là (être). Của cải là cái thuộc về con người chứ không phải con người (avoir). Còn áo choàng là cái che chở con người. Nó nằm giữa cái “là” và cái “có”. Như thế có nghĩa là cái lớn, cái nhỏ, cái là mình, cái thuộc về mình, tất cả những gì người ta đã cưỡng đoạt, đã xâm phạm thì cho họ luôn, cho họ hơn điều họ muốn.

- Khi nào con người có thể dâng hiến như thế được?

- Một tình yêu như thế có khuyến khích người ta làm ác hay không?

c. Phải yêu người như yêu mình (c.31).

Đây là luật vàng của Tin Mừng. Tổ tiên ta nhắn nhủ: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân”. Các bậc tiến sĩ về khôn ngoan và lề luật ở Do-thái cũng như dân ngoại cũng quan niệm như vậy. Do-thái đã nói về luật này: “Điều chính con không ưa thì cũng đừng làm cho một ai khác” (Tb 4,15). Ông Hillel, một nhà tiến sĩ luật Do-thái cũng đề ra một châm ngôn tương tự: “Điều ngươi không thích thì chớ làm cho cận nhân của ngươi”. Chính điều ấy là tất cả lề luật, còn những điều khác chẳng qua chỉ là giải thích mà thôi. Bên Hy-lạp, các nhà khắc kỷ cũng diễn luật mà người ta đã biết từ lâu: “Điều bạn không muốn người khác làm cho chính bạn thì chớ làm cho một ai khác”. Luật vàng của Đức Giê-su khác với luật vàng của người đời ở chỗ nào?

3. Tại sao phải yêu người đến thế? (cc.32-36)

a. Vì nếu không yêu như thế thì mới chỉ là đổi chác chứ chưa phải làm ơn, chưa phải tình yêu đích thực, người có tội cũng làm như vậy.

Hãy so sánh các động từ chỉ những mệnh đề bắt đầu bằng liên từ “nếu” với nhau để nhận ra mức độ tình yêu Chúa đòi hỏi. Như vậy tình yêu Đức Giê-su đòi hỏi người Ki-tô hữu khác với tình yêu bình thường ở điểm nào?

b. “Vì Đấng tối cao nhân lành đối với những kẻ vô ơn, độc ác và các người yêu mến như vậy sẽ được làm con của Ngài”. Nhưng yêu mến như Thiên Chúa thì được làm con của Ngài hay vì là con Ngài mà yêu mến như thế!

- Đức Giê-su đòi hỏi như vậy có quá sức không?

4. Hai điều chớ làm và hai điều phải làm (cc.37-38)

Nếu đã yêu thì tự nhiên không làm gì và phải làm những gì?

a. Hai điều chớ làm (c.37).

- Tại sao không nên xét đoán và không nên lên án?

Đức Giê-su đã cho ta thấy Thiên Chúa có xét xử và lên án hay không? (Ga17,21; Lc 15). Và Đức Giê-su có lên án ai không?

Có thể nào loại trừ hoàn toàn việc xét đoán và lên án trong cuộc sống hay không?

b. Hai điều phải làm: hay tha thứ và cho đi.

Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj