HÃY HOÁN CẢI TỨC KHẮC VÀ CỤ THỂ
CHÚA NHẬT III MÙA CHAYHÃY HOÁN CẢI TỨC KHẮC VÀ CỤ THỂ (Lc 13,1-9) |
| 1. Chủ đích bài Tin Mừng muốn dạy chúng ta điều gì? Khi Phụng vụ chọn đoàn Tin Mừng này để đặt vào Chúa Nhật 3 mùa chay thì Phụng vụ nhắm điều gì? |
| a. Chủ đích của đoạn Tin Mừng. Muốn tìm ra chủ đích của đoạn Tin Mừng chúng ta có thể lần lượt tìm hiểu những vấn đề sau: |
| Câu nào được lặp lại trong đoạn văn này? (cc.3.5) |
| - Dụ ngôn cây vả có củng cố ý tưởng của câu được lặp lại trên đây hay không? |
| Chủ đích của dụ ngôn này rất rõ ràng: Phải mau mau hoán cải và phải hoán cải một cách cụ thể, nếu không thì hình phạt sẽ đến. |
| b. Chủ đích của cả phần Lc 12,54 cho đến 13,9: lời kêu mời khẩn trương hoán cải có phải là điều cốt lõi của cả đoạn 12,54-13,9 hay không? (khởi đầu từ trực giác để tìm). |
| Cha Thuấn đặt đoạn này vào phần kêu gọi hối cải. Còn Tob thì bảo từ 12,54-13,9. Lúc trình bày một chuỗi giáo huấn về việc phải khẩn trương hoán cải: kêu gọi nhận định dấu chỉ hiện tại (cc.54-56), một dụ ngôn nói về việc cần phải dàn xép trước khi bị xét xử (cc.57-59), chú giải về các sự kiện thời sự mời gọi hoán cải (14,1-5), một dụ ngôn về hạn gia cuối cùng để sinh hoa kết quả (13,6-9). |
| 2. Kết cấu: |
| Lời mời gọi hoán cải được mời gọi theo một tiến trình nào? Có thể dựa vào những phân tích trong phần tìm hiểu chủ đích để nhận ra tiến trình tư tưởng của tác giả hay không? |
| Khi phân tích đoạn văn để tìm ra chủ đích của đoạn văn, ta đã thấy đoạn Tin Mừng chúng ta đang nghiên cứu gồm hai phần: |
| - Cc.1-5: Dùng biến cố thời sự để kêu gọi sám hối. |
| - Cc 6-9: Lấy dụ ngôn cây vả không chịu sinh trái mà kêu gọi sám hối khẩn trương và cụ thể. |
| Điệp khúc: Phải sám hối ở cc.3.5, chẳng những củng cố cách phân chia đoạn văn giữa câu 5 và 6 mà còn cho phép chúng ta cắt phần thứ nhất thành hai: |
| - Cc. 1-3: Dựa vào tai họa chính trị xã hội để kêu gọi hoán cải. - Cc. 4-5: Dựa vào tai họa tự nhiên để kêu gọi hoán cải. |
| 3. Tai họa chính trị xã hội mời gọi hoán cải (cc.1-3). |
| a. Điều Lu-ca nói ở đây có phù hợp với lịch sử đời nói về người Do-thái thời ấy hay không? |
| Cứ theo Flavius Joséphe, sử gia Do-thái thời bấy giờ, thì lúc đó, niềm hy vọng Thiên Sai có hun nóng lòng người Do-thái, thúc đẩy họ gây ra những cuộc nổi loạn chốn lại đế quốc La-mã. Người Ga-li-lê được xem như nhóm người thích đấu tranh nhất. Khi đó Phi-la-tô là tổng trấn, đại diện chính quyền La-mã đã thẳng tay đàn áp mọi âm mưu phản loạn. Ông không sợ gây đổ máu đám dân mà ông thường khinh bỉ. |
| b. Những người Ga-li-lê nói đây là ai? Chắc là những người đến Giê-ru-sa-lem dâng lễ tế; có lẽ họ đã gây xáo trộn nho nhỏ trong khuôn viên đền thờ. Đội binh La-mã ở trong đồn An-tô-ni-a cạnh đền thờ canh chừng, nhìn thấy mới ra tay can thiệp. và tàn sát tại chỗ những người dính líu đến vụ phản loàn đó. |
| c. Người Do-thái có hay gắn liền tai hoạ với tội lỗi hay không? (coi tai hoạ là hình phạt của Thiên Chúa). Người công giáo Việt Nam chúng ta có quan niệm như vậy hay không? |
| - Một trong ba người bạn của Gióp là Ê-li-phát người Tê-man đến thấy Gióp khốn khổ vượt sức tưởng tượng thì phát biểu: “Anh nhớ lại đi, ai nào vô tội đã gặp nạn ở đây. Ở đâu người chính trực lại bị diệt vong?”. Khi các môn đệ của Đức Giê-su thấy một người mù từ lúc mới sinh thì họ phản ứng ngay: “Thưa Thầy, ai phạm tội, anh ta hay cha mẹ của anh ta mà mới sinh anh ta đã phải mù như thế?” (xem thêm Xh 9,1-12; Tv 38,2-6; Ed 18,20). |
| Nhiều người công giáo chúng ta cũng thường quan niệm như thế khi thấy ai gặp nạn, nhất là những người có tội công khai, hoặc nhười bị sét đánh, chúng ta thường nói: “trời phạt”. |
| d. Đức Giê-su có quan niệm như vậy hay không? |
| -Nil Guillêmette trả lời: “Ngài không phủ nhận mối tương quan giữa tội lỗi và hình phạt, nhưng chỉ phủ nhận điều này là biến cố xảy ra chứng tỏ người Ga-li-lê bị tàn sát xấu xa hơn đồng hương của họ. Mọi người là tội nhân, mội người phải chịu sự phán xét của Thiên Chúa và chịu án phạt của Ngài”. |
| - Đức Giê-su trong Ga 9,3; 3,17 quan niệm thế nào? |
| 4. Tai ương tự nhiên hư lời mời gọi hoán cải (cc. 4-5). |
| a. Tai họa này khác tai hoạ trên như thế nào? |
| Tại họa này thuộc tự nhiên chứ không thuộc chính trị xã hội như tai hoạ trước. Nó giáng xuống những người trú ngụ tại Giê-ru-sa-lem, còn tai họa trước giáng xuống những người Ga-li-lê đến Giê-ru-sa-lem dâng lễ. Như vậy là hai tai hoạ được xếp từ xa đến gần để đưa đến dụ ngôn ám chỉ cả Ít-ra-en, mà người ở Giê-ru-sa-lem được coi là đại diện. |
| b. Lối nhìn của người Do-thái về các tai hoạ như trên có những lợi ích và tai hại nào? |
| - Lối nhìn về các tai hoạ như trên sẽ có những tai hại hay lợi ích tuỳ theo tương quan của mình với người. Coi tai họa là kết quả của tội lỗi, là hình phạt của Thiên Chúa, sẽ tai hại, nếu tôi không yêu người, nếu tôi sẵn sàng lên án người. Đó là dịp để tôi tưởng người là tội lỗi và nghĩ tôi là thánh thiện, tưởng người là xấu xa, nghĩ tôi là tốt lành. Tai họa đến cho người làm cho tôi khinh chê người, đề cao tôi. |
| - Nhưng lối nhìn trên có lợi ích khi tôi có thái độ khiêm nhường, khi tôi đối xử với người trong tình yêu thương. Quả thế có lòng khiêm nhường mà thấy người bị phạt thì thấy mình còn đáng bị phạt hơn. Lúc ấy tai họa xảy đến cho người sẽ là lời cảnh cáo sống động, cụ thể, mạnh mẽ đối với bản thân mình và buộc mình phải thay đổi cuộc sống tức khắc và tận căn. |
| Có lòng yêu thương người, thì tai hoạ xảy đến cho người tức khắc trở thành lời kêu cứu làm cho ta phải ra tay cứu người với hết sức lực ta, thay vì đứng yên lên án người, ta sẽ chạy đến cầu khẩn Đấng có thể cứu được người ra tay cứu người, ta sẽ than khóc cái khổ đau của người khi mình phải bó tay. Như thế thì tai hoạ xảy ra cho người lại phát động lòng yêu thương nới bản thân ta. |
| d. Đức Giê-su có cái nhìn thế nào về các tai hoạ và ngài cố gắng giáo dục chúng ta để chúng ta có một cái nhìn như thế nào? |
| e. Phải quan niệm thế nào về tai ương, tai họa xảy đến cho người? |
| 5. Cây vả không trái là lời mời gọi hoán cải khẩn trương và cụ thể. |
| a. Dụ ngôn này nhắm điều gì? Giống và khác với hai lời mời gọi trên như thế nào? |
| b. Lời cảnh cáo này đặc biệt gửi đến cho ai? |
| c. Lời cảnh cáo trên có phải gửi đến cho các Ki-tô hữu và nhất là những người được Chúa chọn cách riêng như Linh mục, tu sĩ… hay không? Nếu thế thì tôi phải làm gì đây? Bắt đầu từ bao giờ? |
| CÂU HỎI THẢO LUẬN: |
| 1. Thảo luận và suy nghĩ cc.4d.4c.5c 2. Đức Giê-su dạy ta đọc, nhìn các biến cố, các sự kiện và thực tại khách quan như thế nào? |
| Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj |
.jpg)