DỰ TIỆC CHỌN CHỖ CUỐI ĐÃI TIỆC MỜI NGƯỜI CÙNG KHỔ
| CHÚA NHẬT XXII THƯỜNG NIÊN DỰ TIỆC CHỌN CHỖ CUỐI ĐÃI TIỆC MỜI NGƯỜI CÙNG KHỔ (Lc 14,1.7-14) |
| TÌM HIỂU |
| 1. Phân đoạn: |
| Bài này rõ ràng gồm hai phần: - Cc.7-11: Khi dự tiệc thì hãy chọn chỗ cuối. - Cc. 12-14: Khi đãi tiệc thì hãy mời những người rốt hết. |
| 2. Dự tiệc chọn chỗ cuối (cc.7-11) |
| * Khi háo hức chọn cỗ nhất, thì khách dự tiệc thường muốn tìm cái gì? Tâm lý họ ra sao? * Khi thấy khách dự tiệc háo hức chọn cỗ nhất, Đức Giê-su muốn dạy họ điều gì? Có phải Ngài muốn chỉ cho họ một cách thức (mánh lới) để được danh giá trước mặt những người đồng bàn hay không? |
| - Trước hết phải loại đi ý nghĩa Đức Giê-su dạy “mánh lới” để được vinh dự giả tạo, để cầu danh. Đó không phải là phong cách của Đức Giê-su. Đúng hơn, đây là một dụ ngôn, nghĩa là nó chỉ đến một điều khác. Thái độ đúng phải có trong bữa tiệc Nước Trời là chọn chỗ rốt hết – một thái độ thiêng liêng - thái độ khiêm tốn, không tự tìm vinh dự cho mình. |
| - Mặt khác, Đức Giê-su xuất hiện như một ngôn sứ và một nhà cách mạng chống lại những gì giả tạo chỉ có vỏ hình thức bên ngoài. |
| * Đức Giê-su đến nhà một ông thủ lãnh nhóm Pha-ri-sêu vào ngày Sa-bát để dùng bữa (14,1), câu này cho ta vài điều đáng lưu ý: |
| - Đức Giê-su là khách tiệc của một người Pha-ri-sêu, trong Tin Mừng sẽ thường có nhiều bữa ăn, tiếp sau đó có một bài học như ta thấy ở 7,36; 10,38; 11,37; 14,1; 19,1; 27,7… |
| - Nhà một ông thủ lãnh nhóm Pha-ri-sêu: gọi là thủ lãnh vì vị ấy có vai trò lãnh đạo trong nhóm Pha-ri-sêu. Đặc biệt trong Tin Mừng Lu-ca, Đức Giê-su thường được mời đến nhà các ông thuộc nhóm Pha-ri-sêu. Rõ ràng giữa Đức Giê-su và các Pha-ri-sêu có một sự gần gũi thân mật nào đó, vì Ngài biết rằng Ngài đến cũng để mang lại ơn cứu độ cho họ. |
| 3. Lời dạy về thái độ phải có ở bữa tiệc (cc.12-14) |
| Đức Giê-su bắt đầu dạy họ một bài học khôn ngoan. Ngày xưa trong các bữa tiệc người ta nằm dựa trên gối. Thường ba gối để gần nhau, chỗ danh dự là gối giữa. Đức Giê-su quan sát những người khách tiệc, và thấy ai cũng háo hức khi tìm gối giữa, chỗ được trọng vọng nhất. Người Pha-ri-sêu có thói chuộng hư danh: chỗ nhất nơi các hội đường, trong các yến tiệc và thích người ta chào hỏi nơi công trường. Họ tưởng rằng mình đáng được các vinh dự ấy: vì các vinh dự ấy xuất phát từ lề luật mà họ là nhưng bậc đại diện trước mặt dân chúng. |
| Đức Giê-su liền ngỏ lời với họ: ngài không nhằm tấn công một người nào cả, mà chỉ đề cập đến một cách tổng quát: “Khi anh được mời đi ăn cưới”. Đức Giê-su dạy một bài học khôn khéo để cư xử ở đời: “thì đừng ngồi vào cỗ nhất, kẻo lỡ có nhân vật kia phải đến nói với anh rằng: “Xin ông nhường chỗ cho vị này.” Người lớn thường hay đến muộn! Và lúc bấy giờ chủ nhà mời ngươi đi xuống, ngươi sẽ bị xấu hổ trước mặt mọi người. Vậy thì người khôn ngoan sẽ chiếm chỗ rốt hết, vì có thể được nâng lên chỗ cao hơn, đầy vinh dự trước mặt mọi người. |
| Điều Đức Giê-su dạy chỉ là lập lại một quy tắc ở đời, một lời khuyên khôn ngoan đã có từ lâu trong truyền thống (Cn 25,6-7; Hc 7,4; 13,9-10). |
| 4. Ý nghĩa câu kết luận của dụ ngôn (c.11) |
| Ví dụ về việc chọn chỗ nhất được giải thích bằng một câu nói được ghi lại trong các sách Phúc Âm: “Ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.” Câu này là chìa khoá cho ta hiểu rõ ý nghĩa của dụ ngôn trên đây. |
| * Tại sao Thiên Chúa lại hành động như vậy? Có phải vì Ngài “khoái” làm cho một số người ngán bằng cách hạ bệ họ và gây cho người khác một niềm vui bất ngờ bằng cách nâng họ lên hay không? |
| Đức Giê-su không trả lời câu hỏi này, Ngài chỉ khẳng định Thiên Chúa hành xử theo cách này như một sự kiện đơn thuần. Nhưng câu trả lời hàm chứa trong nhiều trang Thánh Kinh. Và chắc đó là lý do tại sao Đức Giê-su không cảm thấy cần phải giải thích câu nói của Ngài hơn. Trong Cựu Ước, nhất là ở các thánh vịnh và văn học khôn ngoan thường hay so sánh con người với cỏ rơm mau qua. Đây là một ẩn dụ để nói rằng con người không là gì trước mặt Thiên Chúa. Nếu con người coi mình là gì thì là nói láo. Đó là lý do tại sao con người không thể đòi hỏi Thiên Chúa đặt con người vào một địa vị nào đó như ý mình muốn. Nếu người nào nhìn nhận sự hư vô của mình thì Thiên Chúa thong dong tuôn đổ ơn của Ngài trên người đó. |
| Thánh Phao-lô cũng đã diễn tả tất cả những điều này trong 1Cr 4,7: “Thật vậy, nào có ai coi bạn hơn người khác đâu? Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? Nếu đã nhận lãnh, thì tại sao lại vênh vang như thể đã không nhận lãnh?” Quả thực, thánh Phao-lô trong một đoạn khác đã nói đến tất cả “chiến lược” của Thiên Chúa nhằm mục đích để đừng có xác phàm nào dám vênh vang trước mặt Ngài (1Cr 1,29), vì vênh vang trước mặt Thiên Chúa là vô nghĩa! |
| Nhìn nhận điều này chẳng qua là một nhận xét khách quan, vì Thiên Chúa chúng ta, Ngài là một Thiên Chúa của thực tại chứ không phải một Thiên Chúa của mơ mộng, của hão huyền, Ngài không thể chấp nhận các tạo vật của Ngài lại nuôi dưỡng những suy nghĩ hão huyền. Ngài luôn luôn đưa chúng ta trở về với thực tại bằng một tiến trình sư phạm lâu dài, thường là đầy gian khổ và có khi kéo dài suốt cả đời ta. Thế nhưng ta chỉ có thể tìm thấy Ngài trong thực tại và chỉ trong thực tại. Ngài mới mạc khải chính Ngài cho ta. |
| * Đâu là điều kiện để được nhận vào Nước Thiên Chúa? |
| Đức Giê-su đã khẳng định rằng cần thiết phải nên như trẻ nhỏ mới được làm công dân Nước Trời. Chỉ có sự hoán cải mới mở cửa Nước Trời, và chỉ có thể thực hiện được nếu biết “trở nên yếu đuối và bé nhỏ trước mặt Thiên Chúa”. “Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng, chúng tôi đã chỉ làm việc bổn phận đấy thôi” (Lc 17,10). |
| Thái độ đi ngược với sự hoán cải là thái độ ngạo mạn, tưởng mình có thể đạt được sự công chính cho riêng mình. |
| 6. Khi đãi tiệc thì mời người rốt hết (cc.12-14) |
| Có phải Đức Giê-su muốn bảo chúng ta đừng bao giờ đãi tiệc ban bè, anh em, thân thuộc hay láng giềng giàu có hay không? |
| Chắc chắn là Đức Giê-su không muốn nói như vậy. Vì như thế là đi ngược với tinh thần của cuộc sống Đức Giê-su. Chính Ngài cũng đã tham dự những bữa ăn thân mật, thịnh soạn với La-da-rô và chị em của ông, với Da-kêu, với các môn đệ trong bữa ăn cuối cùng. Điểm Đức Giê-su nhắm là khuyên người ta phải làm việc mà đừng mong báo đền ở đời này. Những đối tượng Đức Giê-su đưa ra và khuyên chúng ta tiếp đãi chính là những người không có gì để đáp trả chúng ta ở đời này. |
| Bữa ăn được coi như cách thức bày tỏ tình thương của mọi người, chủ nhà đừng giới hạn khách mời trong vòng bạn bè thân thích, vì họ sẽ mời lại, và như thế thì tình thương không còn vẻ cao quý của nó nữa. Đặc điểm của tình thương là cho đi mà không hy vọng được hoàn trả lại: “Anh em hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả. Như vậy, phần thưởng dành cho anh em sẽ lớn lao” (6,35). Vậy bữa ăn phải nói lên một tình yêu vô vị lợi, chứ không phải một thứ tình yêu đòi đáp trả cân xứng. |
| Đức Giê-su kết thúc bằng cách gợi lên những gì sẽ xảy ra trong lúc cuối cùng của trần gian: “Ông sẽ được đáp lễ trong ngày các kẻ lành sống lại” (c.14). |
| Ở trên, người công chính được Thiên Chúa hứa sẽ nâng cao và ở đây được Người hứa cho sống lại. Ở trên điều kiện là hạ mình xuống, còn ở đây là tình yêu vô vị lợi, không mong đền đáp. |
| Vậy, ngược với sự kiêu căng và thèm khát của các người Pha-ri-sêu, đức khiêm nhường và lòng bác ái là điều kiện để được tham dự vào Nước Thiên Chúa. |
| 6. Sứ điệp Tin Mừng |
| - Đức Giê-su là mẫu gương sống động cho sự khiêm nhường Ngài đã hạ mình thâm sâu, nhưng chính nhờ đó mà Thiên Chúa đã tôn phong Ngài làm Chúa chúng ta. Qua cuộc sống, Ngài đã tỏ ra là người sống cho kẻ khác, là Thiên Chúa cho con người, là Thiên Chúa ở với con người. |
| - Sự hạ mình không phải là sợ người khác hay nhút nhát thẹn thùng. Trái lại, đó là sự tự do, tự ý trở nên bé nhỏ để yêu thương và phục vụ mọi người như Đức Giê-su dạy. |
| SUY NGHĨ VÀ THẢO LUẬN |
| Bài này Đức Giê-su nhấn mạnh về sự khiêm nhường rất cần thiết, nhưng thường hay bị hiểu lầm, nên chúng ta cần suy nghĩ và trao đổi về vấn đề này: |
| 1. Có nên hiểu khiêm nhường như một chiến thuật để được nâng lên hay không? |
| 2. Tại sao người ta hay hiểu sai về những lời Đức Giê-su nói liên quan đến đức khiêm nhường? |
| 3. Ngày nay, triết học hiện sinh và triết học nhân vị đề cao con người, quan tâm đến phẩm giá con người. Công đồng Vatican II nhấn mạnh địa vị cao cả của con người trong công cuộc sáng tạo: con người là thước đo của vũ trụ, là một vị thần của thế giới hữu hạn… Còn chúng ta nghĩ sao? |
| 4. Đức khiêm nhường thực, muốn biết rõ phải nhìn vào con người Đức Ki-tô, đừng tìm mẫu ở nơi khác (suy niệm Pl 2,6-11). Đừng sợ ánh sáng của thuyết hiện sinh, thuyết nhân vị và của khoa tâm lý, vì nó cho ta biết sự thật về mình. |
| Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj |
.jpg)