CHÚA THÁNH THẦN QUÀ TẶNG CỦA ĐẤNG PHỤC SINH

Đăng vào
Đã xem:  | Cập nhật lần cuối: 2019-06-16 08:29:54  | RSS

CHÚA NHẬT LỄ HIỆN XUỐNG

CHÚA THÁNH THẦN

QUÀ TẶNG CỦA ĐẤNG PHỤC SINH

(Ga 20,19-23)

ĐÀO SÂU

1. Hãy cho thấy cơ cấu của bản văn

a. Tìm ra cơ cấu.

- Quan sát các yếu tố lặp lại là những yếu tố nào? Yếu tố: Bình an cho các con (19a,21a)

“Nói xong” 20a,22a.

“Ngài cho họ thấy tay và cạnh sườn” (20a)

“Thổi hơi” (22b)

Kết quả: - Vui mừng (20c)

- Ban quyền tha tội (22c-23)

Ta thấy có một cấu trúc lặp lại

- Chúc bình an (19b) -Chúc bình an (21a)

Điểm tựa: Nói xong (20a) - Nói xong (22a)

Cử chỉ:

cho xem tay và cạnh sườn (20a) - Thổi hơi (22b)

Kết quả: Vui mừng (20c) Quyền tha tội (22c-23)

Trong cảnh thứ nhất (19-20), có một vài tiếng dẫn nhập xác định không gian và thời gian của sự kiện cùng nói lên tâm trạng của các môn đệ. Đức Giê-su đến và chúc bình an. Rồi một công thức chuyển tiếp (nói thế rồi) đưa biến cố trọng đại vào: Đức Giê-su cho xem tay và cạnh sườn Người. Các môn đệ đều tràn ngập vui mừng vì được thấy Chúa. Trong cảnh 2 (21-23), bằng một công thức hành văn Đức Giê-su lại nói với họ lần nữa. Công thức này có thể là dấu báo hiệu một trình thuật có nguồn gốc khác, Đức Giê-su lặp lại câu chào bình an và đọc lên lời sai phái các môn đệ đi truyền giáo: “Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em”. Bây giờ xuất hiện lại công thức chuyển tiếp (nói xong) để như trong cảnh nhất, báo hiệu việc chuyển qua biến cố trọng đại Đức Giê-su thổi hơi trên các môn đệ và bảo “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”. Trình thuật kết thúc với lời trao ban quyền tha và cầm giữ tội: “Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ”.

Lược đề sau đây làm hiện lên sự song đối giữa hai cảnh:

19-20

21-23

1. Vào chiều ngày ấy, ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín vì sợ người Do-thái; Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an cho anh em!”

1. Cũng khung cảnh ấy, Đức Giê-su nói với họ một lần nữa: “Bình an cho anh em!” Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em”.

2. Nói xong

2. Nói xong

3. Người cho họ xem tay và cạnh sườn.

3. Người thổi hơi (trên họ) và nói với họ: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”.

4. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa.

4. “Anh em tha tội cho ai, …. cầm giữ”.

b. Chức năng của hai cảnh trên khác nhau ở chỗ nào?

Qua lược đồ trên, ta nhận ra hai loại hiện ra của Đấng Phục Sinh được trình bày trong hai cảnh: một cuộc hiện ra để người ta nhận biết: Đức Giê-su đến với các môn đệ, họ nhận ra Người, lòng tràn ngập mừng vui. Một cuộc hiện ra để ủy thác sứ mệnh: Đức Giê-su Phục Sinh thông truyền cho các môn đệ trách nhiệm nối tiếp công việc của Người ở trần gian, như trong Mt 28,16-20; Lc 24,30-49. Tất cả hai cuộc hiện ra đều được liên kết trong cùng một biến cố.

c. Trong các cảnh ấy có sự tiến triển ở tâm lý các môn đệ không?

Từ cảnh này đến cảnh kia, không những chỉ có liên tục, mà còn có cả tiến triển. Trong cảnh thứ nhất, các môn đệ đi từ nỗi lo sợ người Do-thái đến niềm vui được thấy Chúa. Trong cảnh thứ hai, đi từ sự bình yên đã tìm lại được đến việc được sai đi thi hành sứ mệnh theo lời Đức Ki-tô. Đấng sinh động họ bằng hơi thở sáng tạo của Chúa Thánh Thần. Từ đầu cảnh 1 đến cuối cảnh 2 cũng có sự tiến triển rõ rệt. Đầu cảnh 1: các môn đệ sợ hãi co cụm trong phòng đóng kín cửa. Cuối cảnh 2: các môn đệ nhận được sức mạnh và được sai đi rao giảng.

d. Trình thuật này tập trung vào nhân vật nào?

Xin lưu ý tính cách “Ki-tô tâm” của tất cả trình thuật. Sáng kiến hoàn toàn do Đức Giê-su, mọi hành động đều xuất phát từ Người. Chính Người đến. Người cho xem các dấu vết khổ nạn, chứng tích của việc Người chiến thắng sự chết. Người ban bình an. Chính Người làm cho các môn đệ đang sợ trở thành vui, đang xao xuyến trở thành yêu hàn, chưa nhận ra Ngài đến việc nhận ra Đấng Phục Sinh. Chính Ngài đã vực các môn đệ dậy. Ngài ủy thác sứ mệnh mình và thổi hơi ban Thánh Thần cho họ. Từ nhóm người nhát đảm, Người dùng lời nói và cử chỉ tạo nên một đội quân xung phong sai đi vào trần gian, trang bị bằng quyền năng, bẻ gẫy sức mạnh của tội lỗi.

2. Cảnh nhận ra (19-20)

a. Khung cảnh: Đức Giê-su hiện ra lúc nào? Và ở đâu? So với các thánh sử khác ta thấy thế nào?

Khung cảnh thời gian: “Vào chiều ngày ấy”. thể hiện tại phân từ trong tiếng Hy-lạp, ngụ ý rằng biến cố xảy ra vào buổi tối hay gần khuya như Hoskyns đã nói. Kiểu nói “ngày ấy”có lẽ đã được thêm vào một bản văn nguyên thủy ngắn hơn, muốn xác định rằng đó cũng là ngày khám phá ra mồ trống và ngày hiện ra với Ma-ria Mác-đa-la (11-18). Thành ngữ “ngày thứ nhất trong tuần” vốn đã được dùng trong trình thuật viếng mộ, nhấn mạnh tính cách duy nhất thời gian đó. Còn địa điểm thì được xác định cách quá mơ hồ qua kiểu nói: “Nơi các môn đệ ở”. Văn mạch của cả chương cho biết đó là Giê-ru-sa-lem. Thật ra thánh sử muốn dừng lại ở một sự kiện thuộc lãnh vực tâm lý, luân lý và ngay cả thần học hơn là sự chính xác địa hình.

Điều mà ông lưu ý là: “Nơi các môn đệ ở, mọi cửa đều đóng kín vì sợ người Do-thái”, không phải là định hình nhưng là định tính( nói đến tâm lý các môn đệ) Đức Giê-su đến nơi các môn đệ sợ hãi đang lẩn trốn sau biến cố khổ nạn.

b. Đức Giê-su đã đến đứng giữa họ:

So sánh yếu tố này trong 20,19 với c 24 và 21 rồi với Lc 24,36 ta thấy yếu tố này có quan trọng đối với Gio-an không? Thành ngữ “Đức Giê-su đến” cũng là điểm riêng biệt của Tin Mừng thứ tư không có trong Lc 24,36 và nó thật quan trọng nơi Gio-an, vì ông trình bày cuộc hiện ra như việc Đức Ki-tô đến. Nơi c 24, việc đến ấy tóm kết biến cố trong những gì là đặc trưng nhất: “Tôma không ở với họ khi Đức Giê-su đến”. Thật là lạ lùng khi thành ngữ đó cũng tái hiện trong 21,13 để dẫn nhập vào cảnh bữa ăn trên bờ hồ: Đức Giê-su ở đấy giữa các môn đệ, thế mà Thánh sử vẫn viết: “Đức Giê-su đến và cầm lấy bánh”. Thành ngữ xem ra thuộc ngữ vựng Gio-an dùng trong các trình thuật hiện ra như sẽ thấy sau này, có lẽ nó có nguồn gốc phụng vụ.

Thực ra, khi Gio-an dùng kiểu nói này chắc ông muốn nhấn mạnh đến sáng kiến, đến điểm khởi xuất là Đức Ki-tô. Đó chính là điều mà Tin Mừng thứ tư nhấn mạnh.

c. Người nói với họ: “Bình an cho anh em” – Trong Tin Mừng thứ tư chủ đề bình an thường được liên kết với chủ đề nào? Trong Tin Mừng thứ tư, chủ đề bình an được liên kết, theo lối phản đề, với chủ đề sợ hãi và chính chủ đề này lại được liên kết với chủ đề sự chống đối của thế gian cứng lòng tin. Chẳng hạn trong các diễn từ giã biệt 14,27; 16,33, bằng sự hiện diện của mình, Đức Giê-su Phục Sinh đến đánh tan niềm xao xuyến gây ra nơi các môn đệ do việc Người ra đi. Cuộc ra đi đã để họ mồ côi (14,18tt) và bỏ mặc họ cho sự ghen ghét của thế gian (15,18tt), trong viễn tượng ấy của Gio-an, tiếng bình an mang một ý nghĩa rộng bằng ý nghĩa nó đã mặc trong các diễn từ của bữa tiệc ly.

d. Trong hoàn cảnh của các môn đệ thì lời chúc của Chúa có giá trị như thế nào?

e. “Người cho họ xem tay và cạnh sườn Người”. So sánh với Luca 24,39 ta thấy hai bên khác nhau như thế nào? Sự khác biệt này có nghĩa gì đối với chúng ta?

f. Niềm vui của các môn đệ thuộc loại niềm vui nào?

3. Sai đi truyền giáo và ban Thánh Thần.

a. Đồng nhất về sứ mạng. Giữa sứ mạng của Đức Giê-su và sứ mạng của các môn đệ có đồng nhất không?

b. Sứ mạng mà Đức Giê-su trao cho các môn đệ có phải là sứ mạng Ngài trao cho chúng ta là giáo dân không?

c. Ban Thần Khí: tại sao Gio-an lại dùng động từ “thổi hơi” để nói đến việc trao ban Thần Khí?

d. Quyền tha tội được trao ban cho ai? Cộng thể hay cá nhân?

Quyền tha tội cho ai? Người chưa gia nhập cộng đoàn hay người đã gia nhập cộng đoàn? Giữa việc trao ban Thần Khí và quyền tha tội có mối liên hệ trực tiếp hay không?

Suy thêm

1. Theo Tin Mừng Gio-an, các tông đồ đã được nhận lãnh Chúa Thánh Thần và chiều ngày Phục Sinh. Còn theo Công Vụ tông đồ thì mãi ngày lễ ngũ tuần, Chúa Thánh Thần mới ngự xuống trên họ, ta phải giải quyết như thế nào?

Ta cần ghi nhớ vài điểm sau đây:

a. Cách giải quyết thứ nhất: Cùng một biến cố Chúa Thánh Thần hiện xuống nhưng Lu-ca và Gio-an miêu tả khác nhau.

Nói khác đi, có thể là Chúa Thánh Thần ban cho các tông đồ chỉ có một lần duy nhất, nhưng mỗi thánh sử tùy nghi sắp xếp sao cho hợp với chủ đích thần học của mình.

Đối với Thánh sử Gio-an, người ta nghĩ rằng việc ông miêu tả cuộc hiện ra đầu tiên với các môn đệ tại Giê-ru-sa-lem là do ông sắp xếp chứ đúng ra là ở Ga-li-lê. Do đó việc Chúa Giê-su trao ban Thánh Thần cho các môn đệ ngày sống lại ở Giê-ru-sa-lem dường như là không có.

Trái lại, đối với Lu-ca, việc chọn ngày lễ Ngũ Tuần làm ngày Hiện Xuống cũng tùy thuộc vào một vài ý nghĩa biểu tượng. Tuy nhiên người ta vẫn coi biến cố Hiện Xuống ngày lễ Ngũ tuần có nhiều cơ may là đúng hơn.

b. Cách giải quyết thứ hai: Chúa Thánh Thần được ban xuống nhiều lần khác nhau, nhưng tựu chung vẫn là một. Vì việc thông ban Thánh Thần được thực hiện dần dần. Thánh Thần đâu phải là chân lý bất động hay một tặng vật quý báu mà ta để trong túi! Đúng ra Ngài chính là một Sự Sống, không ngừng thông ban cho các tín hữu vào ngày Phục sinh hay Hiện Xuống, hay nhiều lần khác sau đó. Thế nên phân chia thành lần này lần khác chỉ là điều phụ thuộc, vì thực ra cũng chỉ là một Thánh Thần. Có khác chăng là mục đích, tức là nhận lãnh Thánh Thần để làm gì.

Như trong ngày Phục sinh, các môn đệ lãnh nhận Thánh Thần để thi hành sứ mạng Chúa trao phó. Còn ngày Hiện xuống, Chúa Thánh Thần được ban xuống để quy tụ mọi người thành dân Chúa.

Trong đời sống Ki-tô hữu cũng thế. Trong Bí tích Rửa tội, Thánh Thần được ban cho để tái sinh ta vào đời sống mới, rồi Bí tích Thêm sức, Chúa Thánh Thần được trao ban để ta thành chứng nhân trưởng thành của Đức Kitô… và sau này nhiều lần khác.

2. Sứ điệp Tin Mừng

Khi thông truyền Thánh Thần cho các tông đồ, Đức Giê-su thổi hơi trên họ và phán: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”. Cử chỉ ấy nói lên một trong những chủ đề thường thấy trong Kinh thánh: Thần Khí là “hơi thở của Thiên Chúa”. Có lẽ đó là hình ảnh giầu ý nghĩa nhất mà ta có thể nói về Chúa Thánh Thần.

Thật vậy, Thánh Thần được ví như gió, người ta không thấy nó, không biết nó xuất từ đâu, nhưng nghe tiếng gió thổi. Gió thổi mây bay, lay động cành cây, cuốn tung đất cát. Nó có thể làm tàn phá mọi sự, nhưng cũng có thể mang lại niềm vui cho mọi người. Ta không thấy gió nhưng thấy hậu quả của nó để lại.

Cũng vậy, Thánh Thần của Thiên Chúa, Ngài thật mạnh mẽ thâm nhập mọi nơi, lật đổ, tàn phá tất cả những gì trong ta chống lại với tình yêu. Thánh Thần còn là nguồn phát sinh phong nhiêu sung mãn, biến đổi và làm vui mọi tâm hồn để cho Ngài hành động. Hơi thở ấy của Thiên Chúa không ngừng thổi trong tâm hồn ta. Vậy ta hãy để cho ngọn gió ấy nâng ta lên và cuốn hút ta về với Thiên Chúa Cha.

- “Các môn đệ mừng rỡ”. Đó là niềm vui của con người hy vọng mà Chúa Giê-su đem đến cho các ngài giữa lúc hốt hoảng và tuyệt vọng. Trước kia họ đã tin vào Chúa, nhưng thập giá đã làm cho họ hoảng sợ, thì này Chúa Giê-su thân hành hiện đến: Ngài vẫn sống… Niềm hy vọng đã bừng cháy và sưởi ấm lại cõi lòng họ. Và niềm vui ấy thực lớn lao. Ta hãy nhớ rằng Thánh Thần mà Chúa Giê-su ban cho ta cũng là Thánh Thần của niềm hy vọng. Đừng quên rằng Tin Mừng lúc nào cũng có nghĩa là một tin loan báo niềm vui cho mọi người… Niềm vui của chúng ta phát xuất từ đức tin vào Đức Ki-tô do Chúa Thánh Thần khơi dậy trong lòng ta.

- Khi Chúa Giê-su nói cùng các môn đệ: “Anh em hãy lãnh nhận Thánh Thần”, Ngài cũng còn nghĩ đến sự hiện diện thường xuyên của Thánh Thần trong Giáo Hội. Thời gian của Giáo Hội là thời gian mà Chúa Thánh Thần hoạt động trong thế giới.

Chúng ta có vui mừng khi nghĩ rằng, chính Chúa Thánh Thần làm cho Chúa Giê-su hiện diện trong đời ta không?

- Điều mà Thiên Chúa ban cho ta, không chỉ là các ơn ban của Ngài, mà còn là chính Ngài nữa, cùng với tình yêu và cuộc sống vinh phúc của Ba Ngôi, Tất cả những điều ấy, chính là Chúa Thánh Thần. Ngài thực sự là của chúng ta, và trở thành Thiên Chúa của chúng ta, nghĩa là từ nay, Thiên Chúa trở thành một phần của cuộc sống chúng ta.

a. Bài này giúp gì hơn về Đức Giêsu?

b. Tôi được thúc đẩy để cầu nguyện thế nào?

c. Tôi được mời gọi để sống ra sao?

Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj