CHÚA CHỮA MƯỜI NGƯỜI PHONG CÙI

Đăng vào
Đã xem:  | Cập nhật lần cuối: 2019-10-18 20:56:53  | RSS

CHÚA NHẬT XXVIII THƯỜNG NIÊN NĂM C

CHÚA CHỮA MƯỜI NGƯỜI PHONG CÙI

(Lc 17,11-19)

TÌM HIỂU

1. Ta phải hiểu thế nào về chi tiết: “Trên đường lên Giê-ru-sa-lem, Đức Giê-su đi qua biên giới giữa hai miền Sa-ma-ri và Ga-li-lê”?

Đây là lần thứ ba (9,51; 13,22), tác giả cho biết Đức Giê-su đang trên đường từ Ga-li-lê về Giê-ru-sa-lem: “Ngài đã qua biên giới giữa hai miền Sa-ma-ri và Ga-li-lê”. Đúng ra phải nói: “Ngang qua Ga-li-lê và Sa-ma-ri” vì từ Ga-li-lê đến Sa-ma-ri rồi mới tới Giê-ru-sa-lem. Tại sao tác giả lại nói ngược lại?

Để giải thích, ta có thể cho rằng, ở đây tác giả Lu-ca theo quan điểm thần học hơn là theo trật tự địa lý. Tác giả đứng từ Giê-ru-sa-lem, nơi đến của Đức Giê-su và nhìn ngược lại con đường Chúa đã đi qua: nghĩa là Ngài đi lên Giê-ru-sa-lem, qua Sa-ma-ri và Ga-li-lê. Điều đó có nghĩa thần học sâu sắc: Cuộc hành trình và hành động của Đức Giê-su quy về và bị chi phối bởi Giê-ru-sa-lem, đến nỗi ta phải lấy Giê-ru-sa-lem làm gốc tọa độ để nhìn ngược lại. Thật vậy, người ta chỉ hiểu con đường, cuộc hành trình và hoạt động của Ngài từ Giê-ru-sa-lem tức là nơi Ngài sẽ siêu thăng. Sa-ma-ri, nơi xảy ra biến cố mà ta đang nói tới là chiếc cầu, qua đó, Lời Chúa đi từ Ga-li-lê về Giê-ru-sa-lem, rồi từ Giê-ru-sa-lem đến các dân ngoại. Khi Ngài Phục sinh, Ngài trao cho các tông đồ sứ mạng: “Anh em sẽ là chứng nhân của Thầy tại Giê-ru-sa-lem, trong khắp các miềm Giu-đê, Sa-ma-ri và cho đến tận cùng trái đất” (Cv 1,8). Lối đi của Đức Giê-su vạch trước lối đi của Giáo Hội. Con đường Gôn-gô-tha là hậu quả con đường của Đức Giê-su.

2. Tìm hiểu câu 12: “Lúc Ngài vào một làng kia…”

Cuộc hành trình của Đức Giê-su và các tông đồ dẫn các Ngài đi từ thành này sang thành nọ, từ làng này sang làng kia (13,22). Nhờ vậy mà Ngài gặp một nhóm người phong cùi trong một ngày Ngài đi qua. Có điều lạ là nhóm này gồm 9 người Do-thái và 1 người Sa-ma-ri, hai giống dân thù nghịch truyền kiếp, có thể do bệnh tật và thống khổ đã hàn gắn sự xa cách thù hằn ấy.

Người phong cùi được phép vào một làng nào đó, nhưng không được vào một thành có tường bao bọc chung quanh. Và dĩ nhiên là không được bén mảng đến thành thánh Giê-ru-sa-lem. Họ cũng không được phép lại gần người khác như lề luật đã dạy “Người bị bệnh phong có vết thương nơi mình, thì áo xống phải xé tả tơi, đầu để tóc rối, che mình đến râu mép và kêu: nhơ, nhơ. Bao nhiêu ngày còn mang vết thương nơi mình, ngày ấy mắc uế. Nó nhơ, nó sẽ ở riêng một mình, chỗ nó ở phải để bên ngoài trại” (Lv 13,45). Vì thế, mười người mắc bệnh phong dừng lại đàng xa (c.12).

3. Tại sao họ thưa Đức Giê-su: “Lạy Thầy Giêsu, xin rủ lòng thương chúng tôi!” (c.13)?

Ở đây, Đức Giê-su được gọi là Thầy. Từ trước tới giờ chỉ có các tông đồ mới gọi Đức Giê-su bằng trước hiệu ấy, vì bị thu hút bởi việc kỳ diệu do quyền năng của Ngài thực hiện (5,5; 9,49), cũng như trong sự sững sờ vì chứng kiến vinh quang của Ngài (9,33) hoặc trong cơn âu lo, họ chờ đợi Ngài đến giúp đỡ (8,24).

Ở đây, mười người mắc bệnh phong gọi bằng tước hiệu Thầy bộc lộ tiếng kêu xin ngài thương xót và trắc ẩn. Đối với họ, Đức Giê-su không những là một vị Thầy thông thạo lề luật, mà còn đầy quyền năng và thương xót. Trong Ngài, Nước Thiên Chúa đã tỏ hiện, Nước ấy đang biểu lộ trong quyền năng thương xót đối với tất cả mọi người.

4. “Thấy vậy, Đức Giê-su bảo họ: Hãy đi trình diện với các tư tế” (c.14). Câu này ý nghĩa thế nào?

Luật dạy rằng: “…người hết phung hủi, trong ngày tẩy uế, người ta sẽ đem nó đến cho tư tế…” (Lv 14,2). Đức Giê-su không chữa họ liền ngay lập tức, nhưng truyền cho họ một lệnh phải theo, và nếu thực hiện đầy đủ họ sẽ được lành bệnh. Thực vậy, theo luật, người mắc bệnh phong phải trình diện với các tư tế, không phải để được chữa lành, nhưng để các ngài xác nhận là đã khỏi bệnh. Vậy khi truyền cho các người bệnh phải vâng theo một điều của lề luật như thể là họ đã được chữa lành rồi, Đức Giê-su đòi họ một hành vi vâng phục trong đức tin. Lại nữa, hành vi từ bỏ và tin tưởng ấy được chứng tỏ qua sự vâng phục Lề Luật. Ở trên, tác giả Lu-ca nhắc lại trong ví dụ người nghèo La-da-rô rằng, ai nghe lời Mô-sê và các Ngôn Sứ thì sẽ được cứu thoát (C. 16,29). Ở đây cũng thế, người phong cùi Sa-ma-ri được hồi phục sức khoẻ khi thực hiện những gì lề luật dạy.

Như thế, ơn cứu độ đến với người Sa-ma-ri và hết mọi dân ngoại nhờ Đức Giê-su, vì ơn cứu độ “đến từ người Do-thái” (Ga 4,22) trong Đức Giê-su.

5. “Một người trong họ thấy mình được khỏi liền quay trở lại và lớn tiếng tôn vinh Thiên Chúa. Anh ta sấp mình dưới chân Đức Giê-su mà tạ ơn. Anh ta lại là người Sa-ma-ri” (cc.15-16).

Đang khi họ đi đường tới trình diện với các thầy tư tế, thì được chữa lành. Một người trong bọn họ tức khắc quay trở lại, anh ta tôn vinh Thiên Chúa bằng cách tạ ơn và chúc tụng Ngài. Vì chính Thiên Chúa hành động ngang qua Đức Giê-su. Người mới được chữa lành tán dương Thiên Chúa trước mặt Đức Giê-su: “Anh ta sấp mình dưới chân Đức Giê-su”. Thiên Chúa thực hiện ơn cứu độ nhờ Đức Giê-su. Ân sủng của Thiên Chúa xuất hiện nơi Ngài, là điều được nhận biết trong hành động tạ ơn Thiên Chúa.

Những ai gần gũi với Thiên Chúa đều có một xúc động sâu xa, một xúc cảm mãnh liệt. Và khi tiếp cận với kinh nghiệm ấy, thì bắt đầu kêu la lớn tiếng: như ma quỷ (4,33; 8,28), như dân chúng khi vào thành Giê-ru-sa-lem (19,37), Đức Giê-su hấp hối (23,23) và Tê-pha-nô (Cv 7,60).

Và những ai chúc tụng Thiên Chúa vì Ngài đến với họ trong Đức Giê-su, thì liền “sấp mặt xuống đất” như cha của đứa con gái gần chết (8,41), người phong cùi (5,12)…

Quyền năng và lòng thương xót của Thiên Chúa tỏ hiện nơi con người của Đức Giê-su. Ngài thực là Thiên Chúa tỏ hiện. Nơi Ngài, Nước Thiên Chúa thực sự đã đến.

“Anh ta lại là người Sa-ma-ri” (c.16b). Cũng như người Sa-ma-ri nhân hậu, liều thân cứu giúp người bị nạn giữa đường, người này đang trên nẻo đường vào Tin Mừng và Nước Thiên Chúa qua sự tỏ lòng biết ơn của mình. Các đức tính nhân loại đích thực, kèm theo tâm hồn khiêm tốn và quảng đại, thường tạo nên lối vào ơn cứu độ, với điều kiện là được kết hợp với niềm tin vào lời của Đức Giê-su, lời tóm gọn lề luật và các tiên tri.

Lời Chúa chỉ sinh hoa kết quả khi được tiếp nhận bởi một tâm hồn lương thiện và ý chí ngay lành (8,15). Nơi bản thân người Sa-ma-ri, ta đã thấy hiện ra con đường mà Tin Mừng sẽ mượn lấy để đi đến với các dân ngoại.

6. Tìm hiểu ý muốn của Đức Giê-su trong cc. 17.19

Đức Giê-su đang chờ đợi tất cả mười người đến tôn vinh Thiên Chúa qua Ngài. Chính qua Ngài mà ân sủng Thiên Chúa đến với mọi người. Không có ơn cứu độ nơi danh nào khác, vì chỉ có một Đấng trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loài người (1Tm 2,5).

Ấy thế mà chỉ có một người ngoại bang trở lại! Người Sa-ma-ri không thuộc hàng con cái Ít-ra-en, không dám đòi hỏi một điều gì nơi Thiên Chúa. Tất cả những gì anh ta nhận lãnh, đều lãnh nhận như một món quà của ân sủng Thiên Chúa và đáp lại, anh ta đã tỏ lòng biết ơn sâu sắc.

Còn những người Ít-ra-en thì “tỉnh bơ”, không tỏ dấu ghi ơn, vì họ là người Do-thái, và tưởng như thế là đủ, họ nghĩ rằng ơn ban của Thiên Chúa không nhiều thì ít, là một món nợ đối với họ, là một quyền lợi của họ, nên họ thiếu thái độ căn bản để tiếp nhận ơn cứu độ. Ngược lại, người ngoại bang kia tỏ lộ một tâm hồn sắp sẵn chờ ơn cứu độ, đó là lòng biết ơn, là lời chúc tụng, là ý thức mình nghèo hèn trước mặt Thiên Chúa. Con đường cứu rỗi được sắp sẵn cho hết mọi người, cả những người ngoại bang, người tội lỗi, người ngoại đạo. Điều mang lại ơn cứu thoát, đó là đức tin, sự quyết định để cho lời Đức Giê-su và hành động cứu rỗi của Thiên Chúa được tỏ hiện qua con người của Đức Giê-su.

7. Sứ điệp tin Mừng

- Tất cả mọi người được chữa lành: đó là hình ảnh cho ta thấy tất cả mọi người đều được Đức Giê-su ân cần yêu thương và chăm sóc, không một ai trên trần gian này bị lọt ra ngoài công trình cứu chuộc của Đức Ki-tô. Tất cả đều được cứu rỗi.

- Thế nhưng chỉ có một người tội lỗi tôn vinh Thiên Chúa. Ơn cứu độ ban cho hết mọi người, nhưng thực sự thành đạt và có hiệu quả nơi tâm hồn mở rộng và tiếp nhận Thiên Chúa.

- Chỉ có một Đấng trung gian duy nhất, một Đấng Cứu Độ duy nhất, một quyền năng cứu thoát duy nhất là Chúa Giê-su Ki-tô. Ngoài Ngài ra, mọi sự đều giả tạo, sẽ tàn héo với thời gian năm tháng…

Lm. Phêrô Phạm Hữu Lai, Sj